2002 yılında W.W. Norton&Company Ltd. tarafından basılan bu kitabın yazarı Maria Tatar. Harvard Üniversitesi profesörlerinden. Çocuk edebiyatında epey sözü geçen bir isim. Yazdıklarını okumak çok keyifli. Bu yayınevi anladığım kadarıyla masalları epey seviyor. Bastıkları diğer kitaplar şunlar: The Annotated Alice in Wonderland, The Annotated Wizard of Oz, The Annotated Huckleberry Finn. İmkanınız varsa satın alın ya da bir yerlerden ödünç alın derim.
Peki bu kitapta neler var? Bildiğimiz, klasik peri masalları mercek altında. Hangileri? Külkedisi, Güzel ve Çirkin, Pamuk Prenses, Rapunzel, Uyuyan Güzel... Esasında kitap, masal anlatma geleneğinin irdelenmesi ile başlıyor. Bu eyleme dair eski çizimlere, gravürlere yer verilmiş. Sonrasında dediğim gibi masallar inceleniyor. Güzel olan, masala da yer verilmesi. Sonrasında masaldan belirli alıntılar, kısımların özellikle üzerinden duruluyor ve açıklamalar yapılıyor. Her ne kadar artık bu anlatıları ezberlemiş olsak da bir daha okumak iyi oluyor. Psikanaliz, bilinçaltı, metin analizi, farklı perspektifler, düşünce akımları/okulları... Hepsi bu kitabın içinde var. Mesela, Kırmızı Başlıklı Kız'da ne oluyordu? Avcı gelip kurdun karnını yarıp kahramanları kurtarıyordu. Freud ve çoğu kişi bu sahneyi doğumla özdeşleştiriyorlarmış. Diğer bir deyişle, kurdun hayat verme kabiliyetinden yoksun olmasından kaynaklanan bir sıkıntısı, kıskançlığı olduğu düşünülüyor. Onu kötü yapan etmenlerden biri de buymuş bu anlayışa göre. Çok ilginç değil mi?
Diğer ilginç nokta ise masalların alternatif sonlarından da haberdar etmesi bizi. Bu masalların ilk ortaya çıktığı zamanlarda ve elbette günümüze kadar çocuklar için ne tür davranış modelleri meydana getirdiğinden bahsetmeleri bir de.
Ayrıca kitapta, masallar için hazırlanmış eski çizimlere de yer verilmiş. Çok güzeller. Yazarlar da unutulmamış. Eksiksiz bir çalışma.
Kısacası, bir yerlerden bulun bu kitabı. Pişman olmayacaksınız.
